690 GODINA OD BITKE KOD VELBUŽDA

28. Jula 1330. godine, Srpska Vojska je porazila Bugarsku kod Velbužda(današnji Ćustendil) čime je srednjovekovna Srbija osigurala put ka prevlasti na Balkanskom poluostrvu. Ova bitka je značajna po tome i što je mladi kralj Dušan, sin Stefana Dečanskog, pokazao svoje veliko umeće kao strateg i vojskovođa

Nakon pobede Stefana Dečanskog nad svojim bratom Vladislavom, Kraljevini Srbiji se otvorila prilika za preuzimanjem vođstva na Balkanskom poluostrvu. Kako je Stefanova sestra Neda bila udata za bugarskog cara Mihaila Šišmana, on je to želeo da iskoristi kao diplomatsku vezu i pomogne preuzimanje Bugarskog prestola od strane Nedinog sina. Problem je napravio Mihailo koji je odbacio Nedu i odmah se preudao za Vizantijsku princezu Teodoru, čime su Vizantija i Bugarska postale saveznice. Stefan Dečanski svestan problema, se priprema za odgovor na datu situaciju, jer je jedini način da spreči Bugarsku i Vizantiju da ga napadnu bio neočekivani kontra napad.

Stefan Dečanski kao ktitor Dečana

Andronik III, Vizantijski car je krenuo u prvi napad, u kome je zauzeo nekoliko srpskih gradova u Pelagoniji, gde je čekao da Bugarska strana krene u napad. Stefan je pustio vizantince da osvoje ove pogranične gradove, želeći prvo da se obračuna sa Bugarima. Bugari su krenuli ka Zemlinu sa severa i iz Trnova, a Stefan je uvideo da ih može presesti i iznenaditi dolazeći iz pravca ušća Toplice u Moravu, nakon čega se Srpska Vojska utaborila severno od Velbužda kod reke Sovolštice. Nakon dana primirija, Stefan koji je dočekao pojačanje kreće na nespremne bugare, koji nisu bili disciplinovani i koji su imali nizak moral.

Precizne informacije o brojevima ne postoje ali se po raznim predanjima pretpostavlja da je Srpska Vojska Predvođena Stefanom i njegovim sinom Dušanom(kasnije carom) brojala oko 15 000 ratnika i 2 000 najamnika(nemaca i katalonskih almogavera). Sa Bugarske strane koju je predvodio Mihailo bilo je oko 12 000 bugarskih ratnika i 3 000 tatarskih najamnika.

U jutro 28. jula 1330 godine, Srpska Vojska svom silinom udara na nespremnu i gladnu Bugarsku Vojsku. U bici se posebno istakao mladi kralj Dušan koji je pokazao odlično upravljanje i vojno umeće, koji je sa svojim delom vojske i najamnicima napravio veliku pometnju i gubitke za bugarsku stranu. Mihailo je pokušao da okupi i usmeri svoju vojsku ali mu to nije pošlo za rukom, te se dao u beg. O njegovoj smrti postoje različite verzije, od toga da mu je glavu odrubio Dušan pri završetku bitke do toga da je nakon četiri dana podlegao ranama ali je ovime zadat veliki udarac Bugarskoj. Dalje se navodi da je Stefan pokazao mrtvo telo bugarskim velmožama, tako im poručujući da je svaki otpor uzaludan,nakon čega Mihaila sahranjuje u manastiru sv. Đorša, te Stefan dalje nastavlja da dublje u Bugarsku dok ga nije sačekala bugarska vlastela sa Mihailovima bratom Belaurom, koji predaju ključeve gradova Stefanu. Dušan je rešio ostatak bugarskog otpora, te je zatim oslobodio srpske gradove od vizantinaca, koji su čuvši da je Mihailo ubijen, otišli da pljačkaju po Bugarskoj.

Ova bitka je veoma značajna za srpsku istoriju zbog više faktora, prva je svakako oporavak i jačanje Srbije nakon unutrašnjih sukoba i dokazivanje nadmoći nad Bugarskom i Vizantijom. Druga je kaljenje novog vođe Stefana Dušana, budućeg cara koji se tokom ovog sukoba izveštio kao vođa.  Glavna posledica ove bitke bilaje protest domaće vlastele zbog odluke Stefana da ne prisvoji Bugarsku, što je dovelo do toga da vlastela da zamajac Dušanu koji je imao aspiracije za carstvo da pokrene još jedan unutrašnji sukob u Srbiji, u kome je ovog puta Stefan Dečanski izgubio, nakon čega je brzo preminuo a Dušan počeo da vlada 1331. godine, čime kreće uspon do Srpskog Carstva.  Nažalost srpska istorija nas uči da pre i posle velikih pobeda, uvek postajemo sebi najveći neprijatelji i da iz ratova između braće, očeva i sinova nismo ništa naučili.

 

Miloš Tišma

More Stories
POTVRĐEN STAV GRAĐANA PREMA OBAVEZNOM VOJNOM ROKU

Mišljenje čitalaca o vakcinaciji

Da li mislite da su vakcine protiv virusa covid-19 bezbedne?

Loading ... Loading ...

Koja je vakcina, po vašem mišljenju bezbedna?

View Results

Loading ... Loading ...

This will close in 20 seconds