Medijska industrija u mnogim zemljama često se koristi u svrhu promocije vojne industrije, odnosno vojske te istovremeno predstavlja svojevrstan vid marketinga. Iako ne snima svoje filmove, vojska u skoro svim zemljama učestvuje na neki način u doprinosu snimanja pojedinih filmova.
Primera o tome je zaista mnogo. Možda jedan od najboljih primera u našoj zemlji jesu filmovi poput ,,Bitke na Neretvi,, ,,Sutjeska” ,,Valter brani Sarajevo” i mnogi drugi. Cilj ovih filmova je miks političko-vojne propagande prilagođena u zavisnosti od brojnih drugih faktora. U našim filmova posle II Svetskog Rata, promoviše se partizanska borba, otpor koji je pružen neprijatelju, te zatim žrtvovanje partizana koje je doprinelo da zemlja postoji nakon rata. Ovim se kod gledaoca usađuje izvesna doza divljenja podvizima te stvara nadražaj, želja za učestvovanjem, pripadnju vojsci jedne takve države koja počiva na sistemu koji je izgrađen velikim žrtvama.
U SAD mnogi filmovi baziraju se na različitim istorijskim događajima. Naime, ogroman broj filmova nakon drugog svetskog rata bio je u žanru vesterna koji je ubrzo postoa jako popularan. Takvi filmovi oslikavali su prilično crno-belu sliku o dobrim kaubojima i lopovima koji su se usmerili na građane rudarskih gradića, pljačkajući ih, tokom doba zlatne groznice i razvoja SAD kao države. Vestern simbolizuje razvoj SAD, izgradnju iste, od prvih pruga preko gradića te svakako donekle bude određenu dozu patriotizma.
Nakon Vijetnamskog rata dolazi do ekspanzije u produkciji ratnih filmova kako bi se povećao broj regruta koji bi učestvovali u skladu sa planovima države i vojne industrije. Primetno je i povećanje i propagdne marketinške kampanje od koji je jedna od najpoznatija propagadni poster koja se i danas koristi ,,Uncle Sam Needs You”.
Propagandni poster iz II Svetskog RataFilmovi poput ,,Top Gun” i slični su jedan od glavnih primera propagande imajući u vidu da je u razvoju istog učestvovao i Pentagon. Najčešće do učešća Pentagona doazi usled zahteva za rekvizite, opremu u filmu. Da bi isti bili odobreni, scenaristi su dužni da pošalju svoj scenario kako bi prošao proveru. Tokom provere primetan je uticaj koji se koristi u cilju nalaženja novih regruta. Čak i u filmovima koji se ne bave vojnom tematikom prisutna je propaganda doduše na sublimalnom nivou.
Spisak filmova podržani od strane Američkog ministarstva odbrane:
https://www.spyculture.com/updated-complete-list-of-dod-films/
Pored filmova, video igre su postale medijum kako propaganda tako i obuke. Igre poput ARMA serije prilagođavaju se za potrebu američke vojske i drugih vojski. Jedan od platformi koja se koristi za propagandu postala je i streaming platforma Twitch oko čega je u američkim medijima izbio skandal.
Simpsonovi u jednoj od svojih epizoda su napravili čak i parodiju na temu vojne propagande, gde su u jednoj od epizoda koristi muzika kao forma zabave da se pošalju sublimalne poruke.
Naša propaganda je na mnogo manjem nivou ali može se reći da je jedan od programa koji je usmeren u tom smeru serija Vojna akademija. Prikazivanjem dobrih strana kako funkcioniše vojska u Republici Srbiji, bez kritičkog osvrta na probleme, teži se povećanju broja mladih ljudi koji će biti zainteresovani da služe kao regruti.
Propaganda u ovom vidu ima svoju privremenu ulogu za dati momenat i za samo jedan deo društva.Međutim, istu bi trebalo iskoristiti za proizvodnju sadržaja sa istorijskom vrednošću koji će svedočiti o događajima iza nas i trenutnim događajima, sa makar minimalnom dozom objektivizma. Edukativna propaganda za svoj cilj mora imati koheziju u društvu kako bi se trenutni i prošli problemi prihvatili umesto stavljanja pod tepih, čekajući da isti eksplodiraju u nekom obliku rata.
Piše: Stojić Nikola
