Na osnovu mogućih efekata klimatskih promena i pritiska koji se nameću iz sektora obnovljivih izvora energije, a hidroenergija je i te kako vruća tema kako u Evropskoj uniji, tako i širom sveta. Zahtevi za povećanu eksploataciju hidroenergije duž reka postaju sve glasniji
Gotovo sve podunavske zemlje zavise od hidroenergije. Gornji deo Dunava idealan je za izgradnju hidroelektrana zbog prirodnog gradijenta reke. Ukupno je 59 brana izgrađeno duž prvih 1.000 kilometara Dunava – od izvora do Gabčikova – mnogi od njih pre više decenija. To znači da je Gornji Dunav u proseku u prekidu na svakih 16 km. Oko 60% električne energije proizvedene u Austriji godišnje potiče iz hidroelektrana – 20% proizvedenih duž samog Dunava. U Slovačkoj hidroenergija čini oko 16% mešavine energije; 11% potiče iz hidroenergetskog plana Gabčikovo. Najveća hidroelektrana brana i sistem rezervoara duž Dunava nalazi se u 117 kilometara dugačkoj Đerdapskoj klisuri (brana Gvozdenih vrata I i II). Ovaj vrhunski sistem rada sastoji se od dve brane, kojima zajednički upravljaju Srbija i Rumunija, proizvodeći oko 37% ukupne energije koja se koristi u Srbiji i 27% u Rumuniji.
Zbog pritiska politika EU koje reaguju na moguće efekte klimatskih promena i snažne zavisnosti od uvezene električne energije, izgradnja novih hidroelektrana je trenutno u fazi rasprave ili u fazi planiranja na rekama Savi, Muri, Dravi i Tisi, kao i na samom Dunavu između Rumunije i Bugarske. Ovo je izazvalo pometnju i zbog mali hidroelektrana koje donese daleko više štete nego korsiti.
Pore toga postojeće i planirane građevine mogu prouzrokovati hidromorfološke promene koje imaju negativne uticaje. Takve promene mogu prouzrokovati prekide u rekama i staništima, prekid veze močvara i poplavnih područja i čak mogu izazvati promene u prirodnoj strukturi reka, uključujući promenu dubine i širine reke, režima protoka, prekid transporta nanosa kao i prekid prirodnih puteva migracije ribe.
Ovi efekti deluju protiv duha Okvirne direktive o vodama EU i ciljeva utvrđenih Planom upravljanja slivom reke Dunav, koji su sve države Dunava prihvatile. Najbolje prakse za planiranje, izgradnju i rad elektrana mogu umanjiti njihove negativne efekte, kao što se vidi u hidroelektrani Freudenau, Austrija. Naročito na Gornjem Dunavu, troše se milioni evra i potrošiće se u narednim godinama za preuređivanje staromodnih postrojenja za budućnost, kako je zahtevao EU. Nažalost, ovi standardi nisu najsavremeniji širom sliva. Pa čak i ako postrojenje ispunjava sve ekološke standarde, samo hidroenergetski potencijal ne može se smatrati zelenim svetlom za njegovo eksploataciju.
Naredna godina pokazaće da li se i kako hidroenergija može održivo proizvoditi, a do tada, mi Dunav trebamo koristit u druge svrhe, kao što je turizam i vetroparkovi na njegovim obalama.
